Kategori: Makaleler

İslamiyetin Yayılışı: Ekonomik Bir Perspektif Kaynaklar her zaman kıttır ve bu kıtlık, toplumsal ve bireysel seçimleri şekillendirir. İnsanlar, sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl faydalanabileceklerini düşünürken, bazen bilinçli tercihler yapar, bazen de mevcut koşulların zorlamasıyla hareket ederler. Ekonomi, bu dinamiklerin bir yansımasıdır; toplumsal refah, piyasa dengesizlikleri ve bireysel karar mekanizmaları her dönemde insanların ve toplumların gelişimini etkileyen faktörlerdir. İslamiyetin yayılışı da benzer şekilde, ekonomik faktörlerle derin bir bağa sahiptir. Peki, İslamiyet hangi dönemde yayılmıştır ve bu süreç, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından nasıl bir anlam taşır? İslamiyetin yayılma sürecini yalnızca dini bir hareket olarak değil, aynı zamanda ekonomik bir fenomen…

Özel İsimleri Nasıl Anlarız? Felsefi Bir İnceleme Bir sabah uyanıp gözlerinizi hayata açtığınızda, ilk duyduğunuz kelime genellikle bir isim olur. Belki de bir aile bireyinizin adı, belki de sizi tanıyan bir arkadaşınızın sesi… İsimler, dünyayı anlamlandırma biçimimizin temelleridir. Peki, birinin adını duyduğunuzda, bu ismin gerçekte neyi temsil ettiğini, neyi işaret ettiğini tam olarak biliyor muyuz? Özel isimlerin ne anlama geldiği, onların nasıl anlam kazandığı ve bu anlamın toplumsal, dilsel ve ontolojik boyutları, felsefede yıllardır tartışılan bir mesele olmuştur. Bu yazıda, özel isimlerin anlamını ve nasıl anlaşıldığını etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi disiplinler açısından inceleyecek, farklı filozofların bakış açılarını ve…

Östrojen Eksikliği ve Toplumsal Düzen: İktidarın Doğası Üzerine Bir Analiz Sosyal yapının sağlık sorunları üzerinden okunması, toplumsal ilişkilerin zihinlerdeki yerleşik kalıplarını zorlayabilir. Östrojen eksikliği gibi biyolojik bir fenomen, yalnızca fiziksel bir durum olarak anlaşılmamalıdır. İnsan bedeninin kimyasal dengesiyle oynanması, aynı zamanda toplumsal düzenin temel bileşenlerine de ışık tutan bir metafora dönüşebilir. Zira her bireyin biyolojik yapısındaki değişim, toplumda var olan iktidar ilişkilerine, kurumların işleyişine, ideolojik yapılara ve yurttaşlık olgusuna dokunan bir yansıma yaratabilir. Östrojen eksikliğine dair farkındalık, bir yandan biyolojik bir gereksinim meselesiyken, diğer yandan iktidar mekanizmalarının ve toplumsal yapının dinamiklerini yeniden düşünmeye davet eden bir çağrı olabilir. İktidar, Kurumlar…

Yakutistan Türkiye’den Büyük Mü? Derinlemesine Bir İnceleme Giriş: Bir Yerin Büyüklüğü Ne Anlama Gelir? Hayatımızda zaman zaman, hiç beklemediğimiz yerlerden bilgiler gelir. Örneğin, bir gün internette gezinirken bir harita görürsünüz: Yakutistan. Adını duyduğunuzda belki de kafanızda birkaç soru belirir: Nerede? Ne kadar büyük? Ya da belki de, Türkiye’yle kıyaslandığında, Yakutistan gerçekten de büyük mü? Hepimiz, boyutları daha iyi anlayabilmek için karşılaştırmalar yaparız. Yaşadığımız yerin, dünyanın diğer köşelerindeki coğrafyalarla ne kadar ilişkisi olduğunu görmek isteriz. Bugün, bu merakınızı gidermek için Yakutistan’ın büyüklüğünü Türkiye ile karşılaştıracağız. Yakutistan Nerededir? Kısa Bir Coğrafi Tanıtım Yakutistan: Rusya’nın Devasa Bölgesi Yakutistan, resmî adıyla Saha Cumhuriyeti, Rusya’nın…

Sancak Sistemi: Kim Getirdi ve Ne İfade Ediyor? Sancak sistemi, Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetim yapısında önemli bir yere sahiptir. Hangi isim bu sistemi getirdi diye sorulursa, bu soruya vereceğimiz yanıtın kesin olmamakla birlikte, genellikle Yavuz Sultan Selim dönemi ile ilişkilendirildiğini söyleyebiliriz. Ancak sistemin kökleri, çok daha öncelere, Orhan Gazi’nin zamanına kadar uzanır. Sancak, kelime anlamıyla bir bayrak, sembol olarak da bir kimliktir. Osmanlı’da ise sancaklar, askerî birliklerin simgeleri, bölgesel yönetimin otoritesinin sembolleriydi. Peki, bu sistemin Osmanlı’daki rolü, getirdiği yenilikler ve etkiler gerçekten bu kadar anlamlı mıydı? Yoksa bir yere kadar faydalı olabilen, sonra sistemin işleyişini engelleyen bir yapı mıydı? İşte, sancak…

Uzay Neden Bu Kadar Soğuk? Antropolojik Bir Perspektif Günlük yaşantımızda, etrafımızdaki dünyanın sıcaklığını ve konforunu alıştığımız bir düzende deneyimleriz. Fakat, bir adım dışarı atıp gökyüzüne baktığımızda, orada bir soğukluk hissi vardır. Uzay, neredeyse tamamı boş olan ve dünya üzerindeki yaşamın dinamiklerinden uzak, korkutucu bir soğukluğa sahip gibi görünür. Peki, uzayın soğukluğunu sadece fiziksel bir fenomen olarak mı ele almalıyız? Veya bu soğukluğa kültürel anlamlar yükleyerek, insanlık tarihindeki farklı bakış açılarını keşfetmeye mi odaklanmalıyız? Antropologların gözünden, uzayın soğukluğu yalnızca fiziksel bir özellik değil; kültürlerin çeşitliliğinde de soğukluğa dair farklı anlayışların, sembollerinin ve kimliklerin şekillendiğini keşfetmek mümkün. Bu yazıda, uzayın soğukluğunu antropolojik…

Tekila Neyle İyi Gider? Bir Psikolojik Mercekten Bakış Hayatın içinde küçük ritüellerimiz var: Karışık bir günün ardından bir bardak içki, akşam sohbetleri, hafta sonu kutlamaları… Bu ritüellerin arasında tekila belki de en çok mitle ilişkilendirilen içkilerden biri. “Tekila neyle iyi gider?” sorusu sadece damakta bıraktığı tatla ilgili değil. Aynı zamanda bilişsel beklentilerimiz, duygusal durumlarımız ve sosyal bağlamlarımız tarafından şekillenen bir soru. Bu yazıda tekilanın eşlik ettiği deneyimleri bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla inceliyoruz. Bilişsel Perspektif: Tekila ve Algıların Dansı Tekila ile birlikte gelen tatlar, kokular ve ritüeller beynimizde nasıl işlenir? Bilişsel psikoloji bunun ardındaki zihinsel süreçleri inceler. Beklenti ve…

Asurluların Anadolu Kültürüne En Önemli Katkıları Nelerdir? Başlangıç: Asurlular Kimdir? Hadi biraz tarihe göz atalım! Eskişehir’deki kafelerde arkadaşlarla sohbet ederken, konu hep bir şekilde Asurlulara gelir. “Asurlular kimdir? Ne yapmışlar?” soruları üzerine, her zaman biraz meraklı bakışlarla “bu kadar ilginç bir tarih konuşulmaz” diyorum. Aslında, Asurlular, Orta Doğu’nun en eski ve etkili uygarlıklarından biridir. MÖ 2000’lerden itibaren Mezopotamya’da güçlü bir kültür ve devlet yapısı oluşturmuşlardır. Peki, Anadolu ile ne alaka? Hangi Asurlu katkıları, bugünkü Anadolu kültürünü etkilemiş olabilir? Asurlular ve Anadolu İlişkisi: Bir Tarihi Bağlantı Asurlular, yalnızca Mezopotamya’da değil, Anadolu’nun güneydoğusuna kadar uzanmışlar. Aslında, Asurlu tüccarların Anadolu’ya olan etkisi, büyük…

1. Dünya Savaşında Kaç Kişi Öldü? Bir Hesaplama Ötesi Gerçek İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, bir anda bir arabanın yanımdan geçerken çıkardığı ses, ne kadar da normal bir şey gibi geliyor, değil mi? Ama bir an durup düşündüğümde, bugüne kadar yaşadığımız her şeyin bir tarihi geçmişi olduğunu, her olayın bir bedel ödendiğini fark ediyorum. 1. Dünya Savaşı’nın ne kadar büyük bir travma yarattığını düşündüğümde, ‘Kaç kişi öldü?’ sorusu o kadar basit ve soğuk bir soru gibi görünmüyor. Gerçekten kaç kişi öldü? Bu soruya sayılarla, istatistiklerle cevap vermek ne kadar doğru? Bir insanın hayatını rakamlarla ölçmek mümkün mü? Bir Savaşın Dehşeti: 1.…

Rüyada Pişmiş Yeşil Fasulye Görmek: Anlamı ve Derinlemesine Yorumlar Bir akşam yatağınızda uzanırken, uykuya dalmadan önce aklınızda bir sürü düşünce dolaşıyor. Ancak geceyi rüyalarla geçirdiğinizde, bazen hiç beklemediğiniz bir an, gözlerinizin önüne beliriveren bir görüntüyle uyanırsınız. O gece gördüğünüz rüya ise pişmiş yeşil fasulyedir. Bu görüntü, sabah uyandığınızda size tuhaf bir şekilde huzur verirken, bir yandan da bir şeyler anlatıyor gibi hissedersiniz. “Rüyada pişmiş yeşil fasulye görmek ne anlama gelir?” diye merak ediyorsunuz. Gerçekten de rüyanızın mesajı ne olabilir? Rüyaların insanın bilinçaltındaki derin duyguları, korkuları ve arzuları yansıttığına inanılır. Peki, bu rüyanın anlamı nedir? Fasulye gibi basit, günlük hayatta sıkça…